نوشته‌ها

مجله 5

دستگاه اگزاست هیتر

شاکری، ص. 1398. دستگاه اگزاست هیتر. فناوری در کشاورزی، 5، 37-35.

“اگزاست هیتر” نام دستگاهی ست که با قرار گرفتن روی لوله های اگزاست و دودکش می تواند از طریق تبادل حرارتی، گرمای بیشتری از محصولات احتراق دریافت کند و بازده سیستم گرمایشی را افزایش دهد.
بهره برداری از این اختراع در 12 استان، برای صدها دودکش در سه بخش: صنایع کانی غیر فلزی، مرغداری ها و گلخانه ها و دریافت رضایت نامه های متعدد از خریداران، از سوابق شرکت در طی عمر 4 ساله خود می باشد.
مهم ترین مزایای استفاده از دستگاه اگزاست هیتر :
– کاهش مصرف سوخت هیتر تا 25%
– افزایش میزان گرمایش تا 33%
– سادگی نصب و راه اندازی
– امکان تامین هوای تهویه

برای دریافت فایل کامل لطفاً کلیک نمایید.
5 (4)

مجله 5

ویژه نامه گلخانه

لک، م. نیری فرد، ط. 1398. ویژه‌نامه گلخانه. فناوری در کشاورزی، 5، 31-8.

گلخانه محلی محفوظ است برای کشت گیاهان، که به وسیله پوشش‌های شفاف پوشیده شده است. پوشش شفاف گلخانه علاوه بر ایجاد شرایط نوری مساعد برای کشت گیاه، باعث ایجاد اثر گلخانه‌ای و محبوس شدن انرژی خورشیدی درون گلخانه می‌گردد و به همین دلیل دمای کافی برای رشد گیاه در فصول سر سال را نیز فراهم می‌آورد. گلخانه‌ها گیاهان را از سرمای بیش از حد زمستان یا گرمای بیش از حد تابستان حفظ می‌کنند و شرایط مطلوب برای تولید محصول در تمام فصول سال را فراهم می‌آورند.
در سازه‌های گلخانه، کلیه عوامل رشد از محیطی، خاکی و آبی قابل کنترل است. دما، رطوبت و شدت نور محیط، شرایط فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی خاک و کیفیت آب آبیاری در گلخانه کنترل می‌شود تا شرایط مطلوب رشد برای گیاهان تأمین گردد. علاوه بر این، کنترل آفات، بیماری‎ها و علف‌های هرز در محیط گلخانه نسبت به محیط‌های باز امکان‌پذیرتر است.
در سال‌های اخیر توجه ویژه‌ای به توسعه گلخانه‌ها شده است. از دلایل اصلی توسعه گلخانه‎ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
1) افزایش جمعیت و لزوم تأمین غذای بیشتر
2) بهره‎وری پایین تولید در محیط‌های باز با توجه به محدودیت‌های فصلی
3) تغییرات اقلیم و تأثیر ناخوشایند خشکسالی، سرمازدگی و دیگر مخاطرات زمین بر امنیت غذایی
4) افزایش سطح رفاه و لزوم دسترسی به تنوع مواد غذایی خارج از فصل
6) نوسان قیمت مواد غذایی در طول سال و لزوم ایجاد ثبات در بازار در طول سال
7) نیاز به بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته، کاهش سختی کار، هزینه‎ها و احتمال خطای نیروی انسانی
8) نیاز به قرنطینه مطمئن برای برخی از گیاهان زراعی و زینتی

در این ویژه‌نامه به مسائلی پرداخته شده است که هر گلخانه‌دار باید بداند.

برای دریافت فایل کامل مقاله لطفاً کلیک نمایید.

5 (3)

مجله 5

طراحی و ساخت سامانه هشدار سرمازدگی برای گلخانه‌ها، باغات و مزارع

مؤمنی، د.، مشکات، م. 1398. طراحی و ساخت سامانه هشدار سرمازدگی برای گلخانه‌ها، باغات و مزارع. فناوری در کشاورزی، 5، 5-2.

افت شدید و ناگهانی دما و قرارگرفتن گیاهان به مدت طولانی در دماهای پایین، سرمازدگی محصولات کشاورزی را به دنبال خواهد داشت. در شب‌های صاف اوایل بهار و یا اوایل پاییز، در اثر رهاسازی تمام انرژی دریافتی از خورشید، زمین به تدریج سرد شده و در نزدیکی‌های صبح کاهش درجه حرارت به حداکثر خود می‌رسد و شرایط لازم برای برای بروز سرمازدگی ایجاد می‌شود. همچنین عامل تنش سرما، می‌تواند در اثر وزش باد و یا انتقال توده هوای سرد به یک منطقه باشد. این که هر محصولی در چه دمایی دچار سرمازدگی می‌شود به عوامل مختلفی بستگی دارد. موقعیت مکانی باغ، مدت زمانی که درخت در معرض سرما قرار می‌گیرد، سرعت سرد شدن هوا، رقم درخت، سن درخت و غیره از جمله این عوامل هستند. جوانه‌های باز نشده، سرمای بیشتری در حدود 0.5 تا 1.5 درجه سلسیوس را تحمل می‌کنند. مدت زمان ایجاد سرمازدگی بین 30 تا 60 دقیقه تخمین زده می‌شود. با توجه به تمام عوامل ذکر شده، خسارات ناشی از سرمازدگی می‌تواند برگشت‌پذیر و یا غیرقابل برگشت باشد.

برای دریافت فایل کامل مقاله لطفاً کلیک نمایید
5 (1)

کشاورزی هوشمند، کلیدی برای کشاورزی آینده

نیری‌فرد، ط. 1397. کشاورزی هوشمند، کلیدی برای کشاورزی آینده. فناوری در کشاورزی، 3، 11-5

سطح زمین‌های مناسب کشاورزی در بین  سال های 2013 و 2015 حدود 7/0% کاهش یافته است. برای افزایش تولید مواد غذایی یا دست کم حفظ مقدار فعلی آن، لازم است که جوامع بهره­‌وری در بخش کشاورزی را بدون اعمال بار اضافی بر محیط­ زیست و تخریب منابع موجود بالا ببرند. کشاورزی هوشمند یک مفهوم مدیریت کشاورزی با استفاده از تکنولوژی مدرن است تا با افزایش کمیت و کیفیت محصولات کشاورزی این نیاز را برآورده کند. کشاورزان در قرن بیست و یکم دسترسی به سامانه موقعیت‌­یاب جهانی (GPS)، پویشگر خاک، مدیریت داده‌­ها و فناوری‌­های اینترنت اشیا دسترسی دارند و می­‌توانند با دقت در اندازه‌گیری تغییرات در یک زمینه و در پیش گرفتن یک استراتژی مناسب براساس این داده­‌ها، تا حد زیادی اثربخشی سموم، آفت­کش‌­ها، کودها و سایر نهاده­‌های مصرفی خود را افزایش دهند یا از گزینه­‌های مناسب­تری بهره ببرند. به طور مشابه، در بخش دامپروری با استفاده از تکنیک­‌های کشاورزی هوشمند، می­‌توانند به نیازهای دام نظارت بیشتری داشته و با تغذیه و رسیدگی مناسب، مانع از بروز بیماری و افزایش سلامتی گوساله­‌ها شوند.

دریافت فایل مقاله

3-2

سخنی با خوانندگان (شماره 2)

افزایش سریع جمعیت از یک سو و کاهش بارندگی‌ها، افزایش دمای زمین، تغییرات اقلیم، خشکسالی‌های پی در پی، پیدایش ریزگردها، کاهش کمی و کیفی منابع تولید و بسیاری از مخاطرات زمین از سویی دیگر، امنیت غذایی را در این کره خاکی به خطر انداخته است. البته، موقعیت جغرافیایی ایران اثر این مخاطرات را در کشور تشدید می­کند.

با مدیریت نادرست منابع آب، عمق آب‌های زیرزمینی کشور در طی یک بازه 45 ساله (بین سال‌های 43 تا 88) بطور متوسط سالیانه 40 سانتی‌متر پایین تر رفت و با مدیریت نادرست زنجیره بذر تا مصرف، بر شدت بحران امنیت غذایی افزوده شد. بخشی از بروز بحران در تأمین امنیت غذایی ممکن است ناشی از تغییرات زمین باشد. بخش دیگر که البته اثر آن ملموس‌تر است، مدیریت نادرست منابع توسط انسان می‌باشد. انسان چه در جایگاه نظام حاکمیتی، چه در مقام تولیدکننده و چه در نقش مصرف کننده می‌تواند نقش به‌سزایی در اتخاذ تدابیر درست، روش‌های مناسب برای تولید و صرفه‌جویی در مصرف داشته باشد.

طبق آمارهای جهانی، بیش از 90% از آب برداشت شده در ایران به کشاورزی اختصاص یافته است. به عبارت دیگر، کشاورزی که باید ضامن امنیت غذایی در کشور باشد، خود معضل اصلی مصرف آب شده است. حفر چاه‌های غیرمجاز، بهره‌برداری از منابع انرژی ارزان، دانش فنی پایین، رعایت نکردن الگوهای کشت، نبود برنامه منسجم و با ضمانت اجرایی در راستای افزایش بهره‌وری آب و بسیاری از معضلات اجرایی در این بخش، منجر به کاهش نقش‌آفرینی کشاورزی در درآمدزایی کشور شده است. حتی در سال‌های اخیر، سهمی از درآمدهای کشور صرف تولیدات کشاورزی با بهره‌وری پایین می‌شود.

اتخاذ تصمیم در سطح کلان در اختیار نظام حاکمیتی بوده و یقیناً ملاحظاتی دارد که از آن جمله می‌توان به اشتغال‌زایی، حفظ جوامع روستایی و پیشگیری از تبعات ناخوشایند مهاجرت‌ها اشاره کرد.

این در حالی است که با آموزش و ترویج فناری‌­های کاربردی می­توان از منابع موجود نیز به نحو احسن بهره‌­برداری نمود. بطوری‌که در طول یک سده اخیر انواع فناوری‌های در خور برای نجات کشاورزی ارائه شده است. از ورود تراکتور به زمین‌های زراعی و کشت در محیط‌های بسته گرفته تا بروز مفاهیمی همچون کشاورزی حفاظتی، کشاورزی دقیق، خودکارسازی گلخانه‌ها و …

آنچه در به‌کارگیری فناوری همیشه مورد توجه می‌باشد، این نکته است که ترویج هر شیوه جدیدی مستلزم شناخت عمیق و احترام به فرهنگ، منش و روش‌های بومی؛ تشخیص درست نیازها و درخور بودن فنی، اقتصادی، زیست محیطی و فرهنگی فناوری جدید می­باشد. بنابراین، انتظار می‌رود که با بهره­‌گیری از دانش بومی، الگوگیری مدبرانه و توسعه فناوری‌های درخور، امنیت غذایی کشور تضمین شود.

 

خداوند را شاکریم که فرصتی فراهم آمد تا شاهد انتشار دومین شماره از دوفصلنامه “فناوری در کشاورزی” باشیم. در این شماره نیز به دغدغه‌های کنونی کشور در زمینه‌های مختلف فناوری در کشاورزی می‌پردازیم و با بهره‌گیری از مطالب ترویجی فارسی و غیرفارسی و روش‌های چند‌رسانه‌ای در صدد هستیم تا با معرفی مفاهیمی نوین و ایده‌هایی درخود به دست‌اندرکاران امنیت غذایی، ایشان را در راستای یافتن بهترین روش‌ها یاری رسانیم که این مهم موجبات آینده‌نگری را فراهم می‌آورد.

منظور از دست‌اندرکاران امنیت غذایی در این رسانه تصمیم‌گیران، کشاورزان، صنعت‌گران، پژوهشگران، دانشگاهیان، شرکت‌های خدماتی و آحادی هستند که به نحوی با این مسئله درگیر هستند.

در پایان از شما دعوت بعمل می‌آید تا با ارسال مطالب (نوشتاری یا چندرسانه‌ای)، پیشنهادها و انتقادات خود ما را در غنای بیشتر این رسانه یاری رسانید.

 

دکتر محمدباقر لک

خردادماه 1397

انتخاب فناوری درخور برای کشاورزی

مقدمه
کشاورزی بنیان توسعه کشورهایی است که با بهره گیری مناسب از منابع خدادادی برای تولید و صادرات انواع محصولات غذایی و فیبری کوشیده اند. این در حالیست که متأسفانه، در کشورهای درحال توسعه و کمتر توسعه یافته این منابع به طور صحیحی مدیریت نشده اند و دولت‌ها بخش عمده درآمد خود را از طریق خام فروشی نفت و منابع معدنی تأمین می کنند.
کشاورزی در ایران سابقه ای چندین هزارساله دارد و در تمدن آریایی نیز جایگاهی ویژه داشت. بطوریکه دهقانان همپایه مغان و جنگ آوران بودند و از افراد سرشناس جامعه به حساب می آمدند. در اسلام نیز به کشاورز و کشاورزی اهمیت زیادی داده شده است.
با بررسی اجمالی پیشینه فرهنگی ایران در پیش و پس از اسلام، می توان پی برد که ایرانیان از بدو تاریخ علاقه خاصی به کشاورزی داشته اند. از سویی دیگر، کشاورزی از مشاغل پردرآمد در جوامع پیشرفته است. کشاورزان در جوامع پیشرفته قدرت و ثروت قابل ملاحظه ای داشته و در تصمیمات کلان دولت دخیل هستند. زیرا سهم عمده صادرات بسیاری از کشورهای پیشرفته جهان از کشاورزی تأمین می گردد.

برای دریافت متن کامل مقاله کلیک نمایید.

1-2