مجله 5

شماره 5 مجله فناوری در کشاورزی

گلخانه‌داری بخصوص در کشورهای خشک و نیمه خشک، مانند ایران، یک سرمایه گذاری بلندمدت است که اگر با دانش و فناوری همراه گردد و از متخصصین کشاورزی بهره گرفته شود، می‌تواند سودآور باشد. این شماره از مجله بصورت ویژه نامه گلخانه ارائه شده است. امید است که با اجرای طرح‌های مبتنی بر دانش و پژوهش، آینده روشن‌تری برای امنیت غذایی و توسعه پایدار در ایران عزیز حاصل گردد.

برای دانلود مجله بر روی تصویر کلیک کنید:

مجله 5

فایل اجرایی دوفصلنامه فناوری در کشاورزی (شماره 5)

به منظور دسترسی آسان و سریع به کلیه مقالات منتشر شده در شماره چهارم از دو فصلنامه فناوری در کشاورزی، می‌توانید بر روی تصویر زیر کلیک نمایید تا فایل اتوران مجله دانلود شود: ادامه مطلب …

مجله 5

دستگاه اگزاست هیتر

شاکری، ص. 1398. دستگاه اگزاست هیتر. فناوری در کشاورزی، 5، 37-35.

“اگزاست هیتر” نام دستگاهی ست که با قرار گرفتن روی لوله های اگزاست و دودکش می تواند از طریق تبادل حرارتی، گرمای بیشتری از محصولات احتراق دریافت کند و بازده سیستم گرمایشی را افزایش دهد.
بهره برداری از این اختراع در 12 استان، برای صدها دودکش در سه بخش: صنایع کانی غیر فلزی، مرغداری ها و گلخانه ها و دریافت رضایت نامه های متعدد از خریداران، از سوابق شرکت در طی عمر 4 ساله خود می باشد.
مهم ترین مزایای استفاده از دستگاه اگزاست هیتر :
– کاهش مصرف سوخت هیتر تا 25%
– افزایش میزان گرمایش تا 33%
– سادگی نصب و راه اندازی
– امکان تامین هوای تهویه

برای دریافت فایل کامل لطفاً کلیک نمایید.
5 (4)

مجله 5

ویژه نامه گلخانه

لک، م. نیری فرد، ط. 1398. ویژه‌نامه گلخانه. فناوری در کشاورزی، 5، 31-8.

گلخانه محلی محفوظ است برای کشت گیاهان، که به وسیله پوشش‌های شفاف پوشیده شده است. پوشش شفاف گلخانه علاوه بر ایجاد شرایط نوری مساعد برای کشت گیاه، باعث ایجاد اثر گلخانه‌ای و محبوس شدن انرژی خورشیدی درون گلخانه می‌گردد و به همین دلیل دمای کافی برای رشد گیاه در فصول سر سال را نیز فراهم می‌آورد. گلخانه‌ها گیاهان را از سرمای بیش از حد زمستان یا گرمای بیش از حد تابستان حفظ می‌کنند و شرایط مطلوب برای تولید محصول در تمام فصول سال را فراهم می‌آورند.
در سازه‌های گلخانه، کلیه عوامل رشد از محیطی، خاکی و آبی قابل کنترل است. دما، رطوبت و شدت نور محیط، شرایط فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی خاک و کیفیت آب آبیاری در گلخانه کنترل می‌شود تا شرایط مطلوب رشد برای گیاهان تأمین گردد. علاوه بر این، کنترل آفات، بیماری‎ها و علف‌های هرز در محیط گلخانه نسبت به محیط‌های باز امکان‌پذیرتر است.
در سال‌های اخیر توجه ویژه‌ای به توسعه گلخانه‌ها شده است. از دلایل اصلی توسعه گلخانه‎ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
1) افزایش جمعیت و لزوم تأمین غذای بیشتر
2) بهره‎وری پایین تولید در محیط‌های باز با توجه به محدودیت‌های فصلی
3) تغییرات اقلیم و تأثیر ناخوشایند خشکسالی، سرمازدگی و دیگر مخاطرات زمین بر امنیت غذایی
4) افزایش سطح رفاه و لزوم دسترسی به تنوع مواد غذایی خارج از فصل
6) نوسان قیمت مواد غذایی در طول سال و لزوم ایجاد ثبات در بازار در طول سال
7) نیاز به بهره‌گیری از فناوری‌های پیشرفته، کاهش سختی کار، هزینه‎ها و احتمال خطای نیروی انسانی
8) نیاز به قرنطینه مطمئن برای برخی از گیاهان زراعی و زینتی

در این ویژه‌نامه به مسائلی پرداخته شده است که هر گلخانه‌دار باید بداند.

برای دریافت فایل کامل مقاله لطفاً کلیک نمایید.

5 (3)

مجله 5

کینوا: خاویار سبز

عبدلی، ن. 1398. کینوا: خاویار سبز. فناوری در کشاورزی، 5، 7-6.

کینوا از گیاهان بومی کشورهای آمریکای جنوبی به ویژه بولیوی،شیلی و پرو به شمار می‌رود. دانه های این گیاه منبع غنی پروتئین، منیزیم، فیبر، فسفر،گروه ویتامین ب، پتاسیم، آهن و دیگر مواد معدنی می‌باشند به دلیل همین املاح سرشار به آن خاویار گیاهی میگویند.
سازمان بهداشت جهانی FAO سال ۲۰۱۳ را به عنوان سال جهانی “کینوا” نام گذاری کرد تا مردم جهان با این دانه ارزشمند آشنا شوند.
دانه های کینوا در بسیاری از کشورها به عنوان جایگزین برنج استفاده می‌شود و بسیار مغذی تر، سبک تر و خوش هضم تر در مقایسه با برنج می‌باشد. از این رو این گیاه با نام برنج اینکا نیز خوانده می‎شود.

برای دریافت فایل کامل مقاله لطفاً کلیک نمایید.
5 (2)

مجله 5

طراحی و ساخت سامانه هشدار سرمازدگی برای گلخانه‌ها، باغات و مزارع

مؤمنی، د.، مشکات، م. 1398. طراحی و ساخت سامانه هشدار سرمازدگی برای گلخانه‌ها، باغات و مزارع. فناوری در کشاورزی، 5، 5-2.

افت شدید و ناگهانی دما و قرارگرفتن گیاهان به مدت طولانی در دماهای پایین، سرمازدگی محصولات کشاورزی را به دنبال خواهد داشت. در شب‌های صاف اوایل بهار و یا اوایل پاییز، در اثر رهاسازی تمام انرژی دریافتی از خورشید، زمین به تدریج سرد شده و در نزدیکی‌های صبح کاهش درجه حرارت به حداکثر خود می‌رسد و شرایط لازم برای برای بروز سرمازدگی ایجاد می‌شود. همچنین عامل تنش سرما، می‌تواند در اثر وزش باد و یا انتقال توده هوای سرد به یک منطقه باشد. این که هر محصولی در چه دمایی دچار سرمازدگی می‌شود به عوامل مختلفی بستگی دارد. موقعیت مکانی باغ، مدت زمانی که درخت در معرض سرما قرار می‌گیرد، سرعت سرد شدن هوا، رقم درخت، سن درخت و غیره از جمله این عوامل هستند. جوانه‌های باز نشده، سرمای بیشتری در حدود 0.5 تا 1.5 درجه سلسیوس را تحمل می‌کنند. مدت زمان ایجاد سرمازدگی بین 30 تا 60 دقیقه تخمین زده می‌شود. با توجه به تمام عوامل ذکر شده، خسارات ناشی از سرمازدگی می‌تواند برگشت‌پذیر و یا غیرقابل برگشت باشد.

برای دریافت فایل کامل مقاله لطفاً کلیک نمایید
5 (1)

مجله 5

سخنی با خوانندگان (شماره 5)

لک، م. 1398. لزوم توجه به گلخانه داری، توسعه و تقویت. فناوری در کشاورزی، 5، 1.

تغییرات جهانی اقلیم بسیاری از کشورها را دستخوش تغییرات زیادی کرده است و کشاورزان در اقصی نقاط جهان با مشکلاتی مواجه شده‌اند. تغییرات اقلیم نه تنها بار مالی سنگینی بر دوش کشاورزان می‌گذارد، بلکه امنیت غذایی جامعه را نیز با مخاطره روبه رو می‌کند. از طرفی دیگر، تغییر حجم تولیدات کشاورزی نوسان زیادی را در بازار ایجاد می‌کند که باعث جلب نظر کشاورزان به سمت کاشت محصولی می‌شود که از قیمت بالاتری برخوردار است. همین امر موجب عدم تعادل در عرضه سایر محصولات مورد نیاز در بازار می‌گردد.

در تابستان سال1397 بعلت عدم تناسب بین عرضه و تقاضای گوجه فرنگی، شاهد افزایش 151 درصدی در قیمت این محصول نسبت به سال1396 بودیم. در نتیجه، در سال1398، سطح زیادی از اراضی به کشت این محصول اختصاص یافت. علیرغم حجم بالای عرضه محصول در یک بازه زمانی، صادرات این محصول ممنوع و افت قیمت شدیدی رخ داد و بسیاری از کشاورزان متحمل ضرر شدند. بررسی سطح زیر کشت محصولات کشاورزی در سال‌های مختلف، نشان‌دهنده نوسان آن متناسب با قیمت محصول در سال پیش است که همین امر موجب ایجاد اخلال در بازار محصولات کشاورزی می‌گردد.

اجرایی شدن طرح الگوی کشت می تواند حلقه مفقوده خروج از این نوسان قیمت باشد. طرح الگوی کشت، با توجه به ظرفیت‌های هر استان مشخص می‌کند که چه محصولی، در چه فصلی و در چه سطحی کشت شود. اما در عمل، سالیان درازی است که این طرح بدون ضمانت اجرایی بر روی میز مانده است.

راه حل دیگر این مشکل، پشت در گلخانه‌ها است. بسیاری از ارقام محصولات صیفی قابلیت کشت در گلخانه‌ها را دارند و گلخانه‌داران می‌توانند با تأمین محصول در تمام طول سال، نقش مهمی در برقراری تعادل بازار داشته باشند.‌ از سویی دیگر، تغییرات آب و هوایی بر کشت گلخانه‌ای اثر نداشته و موجب از دست دادن ناگهانی حجم زیادی از محصول نخواهند شد.

گلخانه‌داری بخصوص در کشورهای خشک و نیمه خشک، مانند ایران، یک سرمایه گذاری بلندمدت است که اگر با دانش و فناوری همراه گردد و از متخصصین کشاورزی بهره گرفته شود، می‌تواند سودآور باشد. خاطرنشان می‌سازد که بهره‌گیری از دانش و فناوری‌های روز در این مسیر یک شرط اساسی برای حصول موفقیت است. شاهد این مدعا کشور هلند است که با مساحتی برابر سه استان شمالی کشور، به کمک کشت‌های گلخانه‌ای گسترده (بیش از50 درصد از سطح زیر کشت) و به کارگیری متخصصین و مهندسین کشاورزی، موفق شده است که تا دوبرابر درآمد نفتی ایران را از این بخش کسب کند و تبدیل به دومین صادرکننده بزرگ محصولات کشاورزی در جهان گردد.

امید است که با اجرای طرح‌های مبتنی بر دانش و پژوهش، آینده روشن‌تری برای امنیت غذایی و توسعه پایدار در ایران عزیز حاصل گردد.

در پایان، از کلیه پژوهشگران و صاحبان ایده در عرصه‌های مختلف کشاورزی دعوت به‌عمل می‌آید که با انتشار محتواهای متنی و چندرسانه‌ای خود در دوفصلنامه فناوری در کشاورزی، خوانندگان را از آخرین یافته های خود مطلع سازند.

5-5.pdf